Boos publiek: waarom Steenbergen niet had gehoeven

Header image

Wij zijn vóór presentaties. Dat is best logisch: presentaties zijn een fantastisch middel om met grote groepen mensen te tegelijk te communiceren. Het is live, het echt en het is buitengewoon effectief. Maar hoe mooi het middel ook: soms moet je presentaties mijden als de pest. Neem Steenbergen.

Steenbergen

Deze gemeente organiseerde onlangs een ‘beeldvormende vergadering’, oftewel een inspraakavond over de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum. Wie de foto’s gezien heeft kan niet anders dan concluderen dat het een rampzalige bijeenkomst was waar testosteronbommen met opgestoken middelvingers en schuim op de lippen tekeergingen. Er werd door sprekers heen gejoeld en er werden beledigingen gescandeerd.

Bedreigend

Burgemeester Joseph Vos was achteraf wel tevreden over het feit dat er geen geweldsconflicten hadden plaatsgevonden. Hij had de grimmige sfeer natuurlijk niet leuk gevonden, maar ook niet bedreigend omdat hij ‘wel wat gewend was’. Een opmerkelijke reactie gezien het feit dat een Steenbergse vrouw die een tegengeluid had laten horen verbaal bedreigd werd en door vier agenten naar huis geëscorteerd moest worden. Je kunt je afvragen hoe veilig zij zich gevoeld heeft.

Goede bedoelingen

Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Ongetwijfeld heeft de gemeente Steenbergen de bijeenkomst met oprechte bedoelingen georganiseerd. Men wilde laten zien dat er bereidheid is om te luisteren naar de burger, gelegenheid tot discussie geven en de uitwisseling van gedachten bevorderen. Tot zover de goede bedoelingen. Nu de realiteit. Onderzoek laat zien dat een groepspresentatie bestaande weerstand vaak vergroot. Als het publiek bij aanvang boos is, kun je er vergif op innemen dat het na afloop nóg bozer is. In hun onvolprezen boek  ‘Nieuwe aanpak in overheidscommunicatie’ geven van Pol, Swankhuisen en van Vendeloo een mooi overzicht van de gevaren van groepscommunicatie. Een kleine greep:


Selectieve opkomst

Op presentaties rond controversiële onderwerpen komen meestal meer tegenstanders dan voorstanders opdagen omdat die logischerwijs meer gemotiveerd zijn om hun standpunt te laten horen. Zo zit je binnen de kortste keren met het merendeel  boze mensen in een zaal. De rest zit thuis.


Wie het hardst schreeuwt

In de regel nemen de meest assertieve types het woord, de minder assertieve deelnemers houden hun mond. Hierdoor lijkt het alsof iedereen het in de zaal het met de sprekers eens is. Dit kan een verkeerde impuls aan de beeld- en besluitvorming geven.


Polarisatie

Omdat er een proces van groepspolarisatie optreedt, zullen de meningen van de deelnemers na de bijeenkomst versterkt zijn. Wie voor was is nu nóg meer voor en wie tegen was is nu nóg meer tegen. Daar gaat je uitwisseling. Sterker nog, als je eenmaal in het openbaar een mening verkondigt hebt, zul je er alles aan doen om die mening te behouden. Dit omdat we het onprettig vinden om inconsequent te zijn. Dus wie eenmaal hardop heeft laten weten tegen de aanstaande reorganisatie te zijn, zal het lastig vinden om hier later van af te wijken.


Boosheid leidt tot boosheid

Nu zou je kunnen zeggen: alles goed en wel, maar het is belangrijk dat boze burgers of ontevreden medewerkers eens lekker stoom kunnen afblazen. Het is toch ook niet de bedoeling om negatieve gevoelens onder het tapijt te schuiven toch? Inderdaad. Gevoelens of meningen ontkennen werkt niet. Maar een platform bieden om tekeer te gaan werkt helaas ook niet. Onderzoek laat zien dat wie zich eens lekker opwindt tijdens dit soort bijeenkomsten, alleen maar kwader en ongenuanceerder wordt. Een verschijnsel dat iedereen waarschijnlijk uit z’n eigen omgeving kent. Wie tijdens de echtelijke ruzie eenmaal met de kopjes gaat gooien…

Alternatieven

De conclusie is overduidelijk: bij grote weerstand zijn presentaties het slechtst denkbare middel om te communiceren. Gelukkig zijn er talloze alternatieven: schrijf een enquête uit, vraag je publiek om een schriftelijke reactie of houd persoonlijke gesprekken met verschillende betrokkenen. Door in kleine verbanden te werken houd je grip op het proces en voorkom je dat je publiek polariseert. En dat was beter geweest voor Steenbergen.

Meer leren over presenteren? Kijk bij ons aanbod.

Blog preview

Rommel je eens door je presentatie heen

Natalie Holwerda-Mieras
8 mei 2019
Blog preview

Vijf redenen waarom je publiek afhaakt tijdens je presentatie

Natalie Holwerda-Mieras
12 februari 2019
Blog preview

Ben jij een thermometer of een thermostaat?

Farah Nobbe
9 augustus 2019
Blog preview

Hoe schrijf je een grafrede?

Natalie Holwerda-Mieras
8 februari 2019
Blog preview

Waarom Rob Jetten zoveel weerstand oproept

Natalie Holwerda-Mieras
22 oktober 2018
Blog preview

Waarom het goed is voor je carrière om af en toe koffie te morsen

Farah Nobbe
27 augustus 2018
Blog preview

Wat wij kunnen leren van Trumps meest duistere truukjes

Farah Nobbe
24 december 2018
Blog preview

Het geheime wondermiddeltje tegen jouw presentatie chagrijn

Farah Nobbe
11 oktober 2018
Blog preview

Dit effect heeft een glimlach op jouw eerste indruk

Farah Nobbe
27 augustus 2018
Blog preview

Wat ons zo raakt in de heldenreis van Maarten van der Weijden

Natalie Holwerda-Mieras
28 augustus 2018
Blog preview

5 Tips over wat te doen als jouw publiek ongeïnteresseerd is

Farah Nobbe
23 augustus 2018
Blog preview

De drie meest hardnekkige misverstanden over Spreekangst

Farah Nobbe
17 september 2017
Blog preview

Niemand houdt van slijmen. Maar op deze manier helpt het je toch

Farah Nobbe
1 september 2017
Blog preview

Hoe jouw goed bedoelde woorden een dramatisch effect kunnen hebben

Natalie Holwerda-Mieras
4 mei 2017
Blog preview

Hakkelen, stotteren en zweten. Waarom een presentatie geven soms zo moeizaam gaat

Farah Nobbe
18 april 2017
Blog preview

Hoe maak ik een presentatie? En wat Roodkapje ons daarbij kan leren

Natalie Holwerda-Mieras
4 april 2017
Blog preview

Praat van achter uit je hoofd

Farah Nobbe
16 januari 2017
Blog preview

Recept: zo maak je een gloedvolle nieuwjaarsspeech

Natalie Holwerda-Mieras
16 januari 2017
Blog preview

Overtuigend presenteren: dit kun je leren van de BN'ers

Farah Nobbe
12 januari 2017
Blog preview

(DO NOT) Fake it till you make it

Farah Nobbe
12 juli 2016
Blog preview

4 Failproof adviezen tegen presentatie zenuwen

Farah Nobbe
4 juli 2016
Blog preview

Opeens gaat het licht aan: de kracht van metaforen

Natalie Holwerda-Mieras
1 juli 2016
Blog preview

Applaus en hoe het zit met de bizarre 8 seconden regel

Farah Nobbe
1 juli 2016
Blog preview

Zo maak je indruk op je publiek met je PowerPoint slides

Farah Nobbe
30 juni 2016
Blog preview

Het verbijsterende Bokito gedrag van Berlusconi en andere bazen

Farah Nobbe
22 januari 2016
Blog preview

De bijzondere presentatietechnieken van Mark Zuckerberg

Natalie Holwerda-Mieras
30 juni 2015
Blog preview

Helpen pillen tegen spreekangst?

Farah Nobbe
3 mei 2015
Blog preview

Hoe lang mag een presentatie eigenlijk duren? Dit is wat de wetenschap erover zegt

Farah Nobbe
26 september 2019