Heleen Mees

Stel, u bent een powerfeminist. U hebt economie en rechten gestudeerd. U bent relatief jong en ook nog eens mooi. U woont en werkt grotendeels in New York. U bent bekend geworden bij het grote publiek omdat u deel uitmaakte van het campagne-team van Hillary Clinton. U bent een fel pleitbezorger voor vrouwen in topposities. Bent u er nog? Ik weet dat ik een groot beroep op uw inlevingsvermogen doe, maar stelt u zich nu ook nog eens voor dat u geinterviewd wordt door Frenk van der Linden. U weet wel, de gevreesde diepte-interviewer. De NRC-pitbull. Hoe zou ú zich in de eerste minuten gedragen?

Interview

Goede kans dat u het volgende voor u ziet: u loopt in één streep naar de interviewer, geeft hem een krachtige hand en kijkt hem daarbij recht in de ogen. U bent stijlvol gekleed (niet te tuttig, niet te streng). Uw blik is open, nieuwsgierig. U zegt luid en met een duidelijk hoorbare punt aan het einde van de zin: ‘Hallo, ik ben Heleen Mees.’.
In werkelijkheid verliep deze ontmoeting volstrekt anders. Kijk maar eens naar de eerste minuten van het interview dat Heleen Mees eind juni aan Frenk van der Linden gaf:
http://player.omroep.nl/?aflID=9704606

Kinderlijk

Heleen draagt een opvallend kinderlijk jurkje met korte mouwen. Ik zeg ‘kinderlijk’ omdat het haar jonger maakt dan ze is: we zien blote armen en een korte rok. Ze houdt beide handen bij de kennismaking achter de rug. Als ze Frenk haar een hand geeft knikt ze haar hoofd en praat ze met een hoge stem. Ze glimlacht doorlopend en knippert veelvuldig met haar wimpers. Aan de tafel rust haar hand losjes in haar nek. Ze houdt het hoofd scheef, lacht met ontblote boventanden en praat vrij zacht. Het is het gedrag van een meisje, een klein meisje. Gedrag waarmee ze etaleert dat ze volstrekt-niet-gevaarlijk is. Waarom doet ze dat? Waarom gedraagt een intelligente en visionaire vrouw zich op deze manier?

Vrouwen

Het is een uitermate interessante vraag. Want Heleen is niet de enige vrouw die dit gedrag vertoont. We zien met regelmaat hoogopgeleide, invloedrijke vrouwen die precies hetzelfde doen. Vrouwen die niet- functioneel glimlachen, niet rechtop durven staan en hun zinnen zacht uitspreken. Het zijn vrouwen die in een vervelende spagaat zitten: ze moeten invloed uitoefenen zònder er gevaarlijk uit te zien. Want gevaarlijk, dat is onaantrekkelijk. En onaantrekkelijk verkoopt nu eenmaal niet.

Macht

Voor mannen gelden totaal andere regels. Hoge status gedrag maakt hen juist begeerlijk: macht erotiseert. Denk maar eens aan het cliché van de mannelijke man: hij neemt het initiatief, praat hard, lacht weinig en beweegt zich onafhankelijk. Als een vrouw precies hetzelfde gedrag vertoont wordt ze al gauw als ‘manwijf’ afgedaan. Hoe machtig ze ook is. Logisch dus dat vrouwen hun zachte kant opzoeken, ook als ze daarmee  -bewust of onbewust- het risico lopen minder serieus genomen te worden.

Of dit ook voor Heleen Mees geldt is natuurlijk de vraag. In andere interviews zien we dat ze zich ook heel anders op kan stellen. Wilde ze de interviewer voor zich winnen? Was ze geintimideerd door de setting? Had ze last van jetlag? Ik weet het niet. Wat ik wel weet is dat veel vrouwen worstelen met dilemma’s rond status en vrouwelijkheid. En dat hier geen makkelijke antwoorden op zijn.

Natalie Holwerda
2009