Stef Blok

Tijdens het debat rond de regeringsverklaring was Stef Blok in zijn nieuwe rol VVD fractievoorzitter te zien. Het leverde hem naast de NJR trofee voor de ‘grootste zwetser van de Tweede Kamer’ talloze opmerkingen in de media op. Zo werd zijn optreden als ‘bits’, ‘venijnig’ en zelfs ‘grimmig’ betiteld. Volgens parlementair journalist Thijs Niemantsverdriet voerde Blok samen met Rutte een ‘good cop, bad cop’ act op. Dat zijn nogal stevige bewoordingen waarbij zelfs een vooropgezet plan verondersteld wordt. Wie de televisiebeelden van de nieuwe fractievoorzitter echter goed bekijkt ziet dat van een vooropgezet plan waarschijnlijk geen sprake is. Blok vertoont een aantal kenmerken die er op duiden dat er iets veel simpelers aan de hand is: hij vindt het gewoon eng.

Spierspanning

Blok heeft achter het spreekgestoelte een behoorlijk hoge spierspanning die hij probeert te verbloemen door nonchalante poses. Dat deze poses niet echt ontspannen zijn zie je aan de vele wisselingen die hij maakt: Hand in de broek, hangen over spreekgestoelte, drinken van water: het lijken wel ingestudeerde trucjes die moeten overtuigen dat Blok ‘heus wel’ alles onder controle heeft. Zoals Paul Ekman, de beroemde wetenschapper op het gebied van emoties beschrijft, zijn emoties erg lastig te onderdrukken. We proberen het wel, voortdurend zelfs, maar de geoefende kijker herkent aan micro-expressies wat er werkelijk van binnen gaande is. Bij Stef Blok geven de gefronste wenkbrauwen, de gespannen mond en de hoge stand van de neuspunt aan wat er bij hem van binnen leeft. Hier staat iemand die onder stress staat (spierspanning) en voor alles wil voorkomen dat iemand dat ziet (verhullende poses) of hem op zwakheid kan betrappen (neuspunt hoog).

Corporaal

Volkskrantjournalisten Ron Meerhof en Remco Meijer citeren PVV’er Martin Bosma die dit optreden ‘corporaal’ noemt. Hij zegt hierover: “Provoceren met wat humor is zo makkelijk nog niet. Blok mag wel bij mij of Geert (Wilders) op cursus.” Helaas zal die cursus niet gaan helpen. Stef Blok heeft namelijk geen lesje humor nodig maar een les in ontspanning. Hier geldt namelijk de ‘wet van de identificatie’: wat de spreker doet, doet het publiek ook; de leukste grap valt op z’n gat als de verteller gespannen is. Waar die spanning precies vandaan komt blijft gissen, maar helemaal verbazingwekkend is het niet dat Stef Blok zich van tevoren heeft lopen opdraaien. Als nieuwe spreekbuis van een triomfantelijk rechts kabinet móest hij een sterke indruk maken. En dat heeft de Kamer geweten.